Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’nde Komuta Değişimi: General Drapatyj Yeni Genelkurmay Başkanı Oldu
Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’nde kritik bir komuta değişikliğine gidilerek General Olexandr Syrskyi’nin yerine General Drapatyj getirildi. Savunma Bakanı Mychajło Fedorov’un görevden...
Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’nde kritik bir komuta değişikliğine gidilerek General Olexandr Syrskyi’nin yerine General Drapatyj getirildi. Savunma Bakanı Mychajło Fedorov’un görevden alınmasının ardından kamuoyu, yorumcular ve ordunun bir kesiminden gelen yoğun baskılar neticesinde gerçekleştirilen bu atama, orduda reform beklentilerini artırdı. Genç kuşağın en saygın komutanlarından biri olarak tanınan Drapatyj’in görevi devralmasıyla birlikte Ukrayna ordusundaki reform ve yönetim tartışmaları yeni bir boyuta taşındı.
General Drapatyj, Ukraynalı bir askerin ulaşabileceği kariyerinin zirvesine ulaştı. 21 Temmuz Salı günü Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’nin başkomutanı olan General Olexandr Syrskyi’nin yerini aldı. Bu değişim; kamuoyunun, yorumcuların ve ordunun bir kesiminin yoğun baskısı altında gerçekleşti. Bu çevreler, Savunma Bakanı Mychajło Fedorov’un bir hafta önce görevden alınması nedeniyle adeta öfke noktasına gelmişti.
Başkan Volodymyr Zelenskyi’nin popüler olmayan kararının faturasını nihayetinde Gen. Syrskyi ödedi. Onun yerine Gen. Drapatyj’in getirilmesi muhtemelen duyguları yatıştıracaktır; zira kendisi, Ukraynalı subayların genç neslinin en çok saygı duyulan ve en üst düzey temsilcisidir. Buna ek olarak reformlara açık, astlarını önemseyen ve birçok açıdan Syrskyi’nin zıddı olan bir figürdür. Dolayısıyla orduda değişim gerektiğine inanan Fedorov destekçilerinin beklentilerine tam anlamıyla hitap etmektedir.
Tarihe Geçen Bir Hamle
Drapatyj, Syrskyi’den bir nesil genç olup 43 yaşındadır. Her ne kadar SSCB döneminde doğmuş olsa da bağımsız Ukrayna’da büyümüş ve kariyeri bu ülkede başlamıştır. Askerlik hizmetine 2004 yılında 72. Mekanize Tugay’da teğmen olarak adım atmıştır. O dönemde tugayın komutanı Albay Syrskyi idi. Drapatyj’in kariyeri, 2014 yılında Rusya’nın saldırısının ardından hızla ivme kazandı. O tarihte binbaşı rütbesiyle 72. Tugay’ın taburlarından birine komuta ediyordu.
Ruslar, Kırım’ı ele geçirdikten sonra Donbas’ta “spontan” ayrılıkçı hareketler organize etmeye başladığında, Drapatyj’in tugayı sahadaydı. Azak Denizi kıyısındaki Mariupol’de sözde ayrılıkçılar ana karakolun kontrolünü ele geçirmeye çalıştığında, genç binbaşıya İçişleri Bakanlığı güçlerine destek verme görevi verildi. Dört adet BMP-2 zırhlı muharebe aracından oluşan kolunun başına geçerek şehir merkezine hareket etti. Ara sokaklardan birinde, Rusya yanlısı kalabalık bir barikat kurmuş; orduyu durdurmayı ve geri çekilmeye zorlamayı umuyordu. Diğer birçok yerde bu durum başarıyla sonuçlanmıştı çünkü çok sayıda Ukraynalı subay o dönemde kararsızlık sergiliyor ve sivillerle çatışmaya girmek istemiyordu. Ancak Drapatyj farklı bir kumaştandı.
Kendi aktardığına göre, kolunun en önünde ilerleyen BMP-2’nin sürücüsü sesinde bir belirsizlikle yolda yaklaşık bir metre yüksekliğinde bir barikat gördüğünü bildirdiğinde, binbaşı kısa bir yanıt verdi: “Gaza bas!”. Sürücü bu emre uydu ve kısa süre sonra 15 ton ağırlığındaki zırhlı araç tam hızla engeli yararak havada adeta bir sıçrayış gerçekleştirdi. Süspansiyon dayandı ve BMP-2 yoluna devam ederken, koldaki diğer araçlar liderin açtığı yoldan zorlanmadan ilerleyerek barikatı tamamen dağıttı. Dört araç şehir merkezine ulaştı ve polisin merkez binası için verilen kaotik çatışmada önemli bir rol oynadı.
BMP-2’nin bu sıçrayışı siviller tarafından kaydedildi ve video hızla internette yayıldı. O dönemde henüz tanınmayan Ukraynalı askerlerin bu başarısı hızla sembolik bir nitelik kazandı. Radyo anteninde dalgalanan Ukrayna bayrağıyla ayrılıkçı barikatını tam gazla darmadağın eden ağır makine, Ukraynalıların o an ihtiyaç duyduğu görüntü oldu. Vatan için mücadele iradesinin ve kararlılığın sembolü haline geldi. Drapatyj büyük bir saygı ve tanınırlık elde ederek kariyerine hız kazandı; nitekim Donbas’taki sonraki çatışmalarda da kararlı, yaratıcı ve astlarını koruyan iyi bir komutan olduğunu kanıtladı. 2014 yılında yarbay rütbesini aldı. İlk generallik rütbesini ise tam kapsamlı savaşın patlak vermesinden kısa süre önce, 2021 yılının sonunda aldı.
Syrskyi ve Sistemle Çatışma
Rus işgalinin başlangıcında güneyde Herson bölgesinde, bu alandan sorumlu grubun komutan yardımcısı olarak savaştı. 2024’ün başlarında, Syrskyi’yi başkomutanlık makamına getiren büyük komuta kademesi değişiminin bir parçası olarak Drapatyj, Genelkurmay Eğitim Daire Başkan Yardımcılığı görevine getirildi. Ancak yeteneklerine cephede ihtiyaç duyulduğu için burada uzun süre kalmadı. İlk olarak 2024 baharında, Rusların sınırdan geçerek yeni bir cephe açtığı Harkiv Oblastı’ndaki durumu kurtardı ve istikrara kavuşturmayı başardı. Ardından Luhansk Oblastı’nda da benzer bir başarı göstererek 2024 yılını Kara Kuvvetleri Komutanı olarak tamamladı.
Bu görevi üstlendiğinde Drapatyj; başta Ukrayna ordusunun o dönemde de temel sorunları olarak işaret edilen komuta, personel temini ve eğitim alanlarında olmak üzere derinlemesine reformlar gerçekleştirme arzusunu beyan etti. Ek olarak, teknolojinin önemini ve ordu içinde kullanılmasını her zaman vurguladı. Ancak altı ay sonra görevinden istifa etti. Resmi açıklamaya göre bu karar, yerel komutanın talimatlara aykırı olarak cephe yakınındaki bir poligonda kalabalık asker topluluğunu açık alanda bir araya getirmesi ve bunun Ruslar tarafından tespit edilmesi sonucu düzenlenen füze saldırısından kaynaklandı. Saldırıda 12 kişi hayatını kaybederken 60 kişi yaralandı. Drapatyj bunu kişisel bir başarısızlık olarak değerlendirdi ve astlarına olan düşkünlüğü sebebiyle istifasını sundu.
Resmi olmayan bilgilere göre mesele sadece poligona düzenlenen saldırı ibaret değildi; bu olay bardağı taşıran son damla olmuştu. Asıl sorunun, Syrskyi etrafında kümelenmiş olan üst komutanlığın, kendi görüşüne göre derhal görevden alınması gereken hat subaylarını koruyarak onun reformlarını ve girişimlerini bloke etmesi olduğu iddia edildi. Bu mücadeleyi kaybeden Drapatyj, kulağa gurur verici gelse de Ukrayna ordusunun savaş yapıları içerisinde sahadaki duruma gerçek bir etkisi olmayan önemsiz bir pozisyon olan Birleşik Kuvvetler Komutanlığına getirildi. Bu tarihten itibaren Drapatyj, birçok yorumcunun ve Ukrayna kamuoyunun giderek büyüyen bir kesiminin favorisi haline geldi. Kendisi; Syrskyi ve çevresi tarafından kenara itilmiş, köhne, yozlaşmış ve erkeği hiçe sayan bir yapıya karşı mücadele eden, genç kuşağın efsanevi komutanı ve reformcusu olarak görüldü.
Sistemin Tepesinde
Dahası, Drapatyj’in Bakan Fedorov’un destekçisi olduğu biliniyor. Fedorov’un görevden alınmasının ardından, gerekli değişimlere karşı “sistem tarafından gösterilen kesinlikle çok büyük direnç” hakkında net açıklamalarda bulundu. Başlangıçtan beri Syrskyi’nin yerini alacak favori isim olsa da, eski başkomutanın görevden alınması başlangıçta olası görünmüyordu. Zira Fedorov henüz onun direktifleriyle görevden uzaklaştırılmış ve bu durum devlet başkanı nezdindeki ağırlığını göstermişti. Ancak savunma bakanının istifaya zorlanması Syrskyi için bir aşırılık olarak geri tepti ve general devlet başkanı için bir sorun haline geldi. Sokak protestoları patlak verdi ve ayrıca Fedorov sessizce gitmeyerek başkomutanı açıkça hedef aldı. Başkan, popülaritesini yitiren Syrskyi’yi toplumsal huzuru sağlamak kurban etmeye karar vermiş ve en mantıklı alternatif olan Drapatyj’e yönelmiştir.
Sorun şu ki Zelenskyi bir adım daha atıp Fedorov’u tekrar göreve getirecek mi? Fedorov’a bugüne kadar yönetimde önerilen diğer birkaç pozisyonu kabul etmediği biliniyor. Eğer Zelenskyi onun istifasını geri alacak olursa, savunma bakanlığı ve ordudaki genç reformcular akımının zaferi tam anlamıyla gerçekleşmiş olacaktır.
Syrskyi, kişisel yakınlıklar uğruna birçok olumsuzluğu örtbas etmekle ve değişimlere karşı genel bir kapalılıkla suçlanmaktadır. Bununla birlikte, 2022’de Kiev savunmasının ana komutanı olarak ve ardından 2023’ün sonundan beri süren Rus taarruzu karşısında cephenin istikrara kavuşturulmasında liderliği altında çok şey başardığı unutulmamalıdır. Bu nedenle hem Ukraynalı hem de yabancı birçok yorumcu, başkomutan değişikliği konusunda en azından olumlu bir tutum sergilemektedir. Drapatyj, özellikle komuta, seferberlik ve eğitim alanlarında yapılması gereken reformlar için bir umut olarak algılanmaktadır. Genç general büyük bir güven kredisine sahiptir; ancak karşısındaki zorluk anıtsaldır. Cephedeki durum evet yılların en iyi seviyesindedir ancak hala ciddiyetini korumaktadır ve başkomutanın değiştirilmesi Ukrayna ordusunun sorunlarına karşı mucizevi bir reçete değildir.
Kaynak : Gazeta