Polonya’da Yargı Reformu Çıkmazı: Cumhurbaşkanı Vetoyu Onayladı, Hükümet Karşı Hamle Hazırlıyor
Polonya’da Yargısal Konsey’in (KRS) yapısını değiştiren yasa tasarısı Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki tarafından vetolandı. Bu karar, yargı süreçlerinin uzamasına ve kaosa yol açabileceği...
Polonya’da Yargısal Konsey’in (KRS) yapısını değiştiren yasa tasarısı Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki tarafından vetolandı. Bu karar, yargı süreçlerinin uzamasına ve kaosa yol açabileceği endişelerini beraberinde getirdi. Cumhurbaşkanlığı, vetoya karşılık olarak parlamentoya yeni bir yasa tasarısı sundu. Adalet Bakanı Waldemar Żurek ise, KRS’nin seçimi konusunda hükümet ile Cumhurbaşkanlığı arasında temel bir anlaşmazlık olduğunu vurguladı.
KRS’nin Yapısındaki Değişiklikler ve Tepkiler
Polonya Yargısal Konseyi’nin (KRS) 25 üyesinden 15’inin, bugüne kadar parlamento (Sejm) tarafından seçiliyordu. Yeni yasa tasarısı ise bu sayının yargı çevreleri tarafından belirlenmesini öngörüyordu. Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü Zbigniew Bogucki, bu yöntemin KRS’yi “betonlaştırmak” anlamına geleceğini ve parlamentonun etkisiz hale getirilmesine yol açacağını savundu.
Cumhurbaşkanı Vetosu ve Hükümetin Tepkisi
Karol Nawrocki, 19 Şubat tarihinde söz konusu yasa tasarısını veto etti. Adalet Bakanı Waldemar Żurek, bu kararın Polonya’daki yargısal süreçleri daha da karmaşıklaştıracağını ve vatandaşların adalete erişimini zorlaştıracağını belirtti. Cumhurbaşkanlığı ise vetoya karşılık olarak, yargıya erişim hakkının sağlanmasını amaçlayan yeni bir yasa tasarısı hazırlayarak parlamentoya sundu. Tasarının gerekçesinde, tarafsız ve bağımsız bir yargılamanın güvence altına alınması ve davaların makul bir sürede sonuçlandırılması hedeflendiği vurgulandı.
Anlaşmazlığın Temeli: KRS Üyelerinin Seçimi
Adalet Bakanı Żurek, hükümetin ve Cumhurbaşkanlığı arasında KRS üyelerinin seçimi konusunda temel bir anlaşmazlık olduğunu ifade etti. Hükümet, parlamento tarafından altı üyenin seçilmesini savunurken, KRS Başkanı Dagmara Pawełczyk-Woicka ve Cumhurbaşkanlığı, yargı çevreleri tarafından seçilen üyelere de siyasi atamaların yapılmasına açık olduklarını belirtti. Żurek, anlaşmazlığın sadece detaylarla ilgili olmadığını, KRS’nin yargısal bağımsızlığı açısından hayati önem taşıdığını vurguladı.
Anayasal Dayanak ve AB Hukuku
Żurek, KRS’nin yargısal bölümünün mutlaka hakimler tarafından seçilmesi gerektiğini, bunun Polonya Anayasası ve Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın (TSUE) içtihatlarıyla uyumlu olduğunu belirtti. Bu şartın sağlanması halinde, mevcut KRS kadencesinin sonlandırılması ve hakimler arasında yeni seçimlerin yapılması mümkün olacağını kaydetti.
KRS’nin Mevcut Yapısı
Polonya Anayasası’nın 187. maddesine göre, KRS 25 üyeden oluşmaktadır: Yüksek Mahkeme Birinci Başkanı, Adalet Bakanı, Yüksek İdari Mahkeme Başkanı ve Cumhurbaşkanı tarafından atanan bir kişi, Yüksek Mahkeme, genel mahkemeler, idari mahkemeler ve askeri mahkemelerden seçilen on beş üye, Sejm tarafından milletvekillerinden seçilen dört üye ve Senato tarafından senatörlerden seçilen iki üye.
2017 Yasa Değişikliği ve Tepkiler
2017 yılında iktidardaki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) tarafından yapılan yasa değişikliği, KRS’nin yapısında önemli değişikliklere yol açtı. Değişiklikle birlikte, yargı çevreleri tarafından seçilen üyelerin yerine, parlamento tarafından seçilen üyelerin sayısı artırıldı. Bu durum, KRS’nin bağımsızlığı konusunda ciddi endişelere yol açtı. Avrupa Birliği Adalet Divanı (TSUE), Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Yüksek Mahkeme ve Yüksek İdari Mahkeme bu konuda çeşitli eleştiriler yöneltti. Başbakanlık ise yapılan değişikliğin, bu kurumların kararlarını uyguladığını savundu.
Kaynak : Gazeta