Polonya Yargısında Yetki Krizi: 229 Adli Asesörün Atama Belgesi İçin Başbakanın İmzası Bekleniyor
Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki tarafından atanan 229 adli asesörün görev belgelerinin geçerliliği, Başbakan Donald Tuskin atacağı kontrasimge (ortak imza) şartına bağlandı. Ulusal Yargı Konseyi (KRS)...
Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki tarafından atanan 229 adli asesörün görev belgelerinin geçerliliği, Başbakan Donald Tuskin atacağı kontrasimge (ortak imza) şartına bağlandı. Ulusal Yargı Konseyi (KRS) tarafından yayımlanan kararda, Cumhurbaşkanlığı, hükümet ve Anayasa Mahkemesi arasındaki derin hukuki anlaşmazlığa dikkat çekilerek yüzlerce yeni hakimin statüsünün belirsizlik kazandığı ifade edildi. Yaşanan kriz, anayasal yetkiler ve mahkeme kararlarının hukuki geçerliliği ekseninde yeni bir tartışma alanı oluşturdu.
KRS’den Karar: Cumhurbaşkanlığı Belgelerinde Eksik İmza
Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki salı günü 211 sulh ceza mahkemesi asesörü ile 18 il idare mahkemesi asesörüne atama belgelerini takdim etti. Çarşamba günü X platformunda yayımlanan bir kararla Ulusal Yargı Konseyi (KRS), Polonya Cumhuriyeti Anayasası’nın 144. maddesinin 3. fıkrasına göre cumhurbaşkanının yetki kataloğunda yer almayan resmi işlemlerinin Başbakanın kontrasimge onayını gerektirdiğini hatırlattı. KRS aynı zamanda, devlet başkanı tarafından takdim edilen asesör atama belgelerinde başbakanın imzasının bulunmadığına dikkat çekti.
Konsey, adli asesörlerin atama belgelerinin geçerliliğinin, hem vatandaşların anayasal mahkemeye erişim hakkının gerçekleştirilmesi hem de bu belgelerin muhatabı olan kişilerin haklarının korunması açısından “şüpheye mahal vermemesi” gerektiğini vurguladı. Kabul edilen kararda, “Yukarıdakiler doğrultusunda Ulusal Yargı Konseyi, kontrasimgenin verilmesinin bu atama belgelerinin geçerliliğini kesinleştireceğini kabul etmektedir” ifadelerine yer verildi.
Anayasa Mahkemesi Kararı ve Hükümetin Tutumu
Asesör atamalarında kontrasimge zorunluluğu meselesi sert bir anayasal anlaşmazlığın odağında yer almayı sürdürüyor. Anayasa Mahkemesi 25 Haziran’da, cumhurbaşkanı tarafından adli asesörlerin atanmasının geçerli olması için Başbakanın kontrasimge zorunluluğunun Polonya Cumhuriyeti Anayasası’na aykırı olduğuna hükmetti. Anayasa Mahkemesi o dönemde, asesör atamalarının, kontrasimge gerektirmeyen ve cumhurbaşkanına ait münhasır hakim atama yetkisinin kullanılabilmesi için işlevsel olarak gerekli bir işlem teşkil ettiğini kabul etmişti.
Ancak hükümet, mevcut Anayasa Mahkemesi kararlarının hukuki sonuçlarını tanımıyor. Sejm’in Mart 2024’te kabul ettiği kararda, hukuka aykırı olarak verilen Anayasa Mahkemesi kararlarının dikkate alınmasının legalite ilkesini ihlal edebileceği belirtilmiş, bu nedenle mahkeme kararları Resmi Gazete’de yayımlanmamıştı. Adalet Bakanı Waldemar Żurek de mevcut Anayasa Mahkemesi heyetinin kararlarını hüküm olarak nitelendirmediğini defalarca beyan etmişti.
Yargıdaki Durum ve Adalet Bakanlığının Açıklamaları
Temmuz ayının başında Adalet Bakanı Waldemar Żurek, hakimlik sınavını başarıyla geçen Ulusal Yargı ve Savcılık Okulu’ndan 200’den fazla stajyerin görevlerine acilen başlamasına imkan tanınması çağrısında bulunmuştu.
Öte yandan çarşamba günü Adalet Bakanlığı başkanı, görevi süresince mahkemeler için 881 yeni destek kadrosu oluşturduğunu vurguladı. Bakan, bu sayının salı günü cumhurbaşkanı tarafından atanan asesörlerle birlikte daha da artacağını belirtti.
Kaynak : GazetaPrawna