Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki Akaryakıt Şirketlerinin Olağanüstü Kâr Vergisi Yasasını Anayasa Mahkemesi’ne Götürdü
Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, 24 Temmuz Cuma günü akaryakıt şirketlerinin olağanüstü kârlarının vergilendirilmesini öngören yasayı önleyici denetim kapsamında Anayasa Mahkemesi’ne sevk...
Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, 24 Temmuz Cuma günü akaryakıt şirketlerinin olağanüstü kârlarının vergilendirilmesini öngören yasayı önleyici denetim kapsamında Anayasa Mahkemesi’ne sevk etti. Cumhurbaşkanlığı, yasanın anayasal açıdan ciddi şüpheler barındırdığını ve mart ayından itibaren elde edilen gelirleri kapsayarak geçmişe dönük vergi uygulama girişimi niteliği taşıdığını belirtti. Başbakan Donald Tusk ve Maliye ile Ekonomi Bakanı Andrzej Domański karara tepki gösterirken, hükümet kanadı söz konusu engellemenin devlet bütçesini ve akaryakıt fiyatlarını korumaya yönelik paketleri olumsuz etkilediğini vurguladı.
Cumhurbaşkanı Nawrocki’nin Gerekçeleri ve Önleyici Denetim Kararı
24 Temmuz Cuma günü Karol Nawrocki, önleyici denetim usulüyle akaryakıt şirketlerinin olağanüstü kâr vergisi hakkındaki yasayı Anayasa Mahkemesi’ne (TK) gönderdi. Cumhurbaşkanı, anayasal açıdan ciddi şüpheler barındıran yasayı imzalamayacağını belirtti.
Cumhurbaşkanlığı açıklamasında, “Yasanın ağustos ayında yürürlüğe girmesi planlanıyor, ancak verginin mart ayının başından itibaren elde edilen gelirleri kapsaması öngörülüyor. Bu durum, faaliyetlerin geçmişe dönük olarak vergilendirilmesi girişimi anlamına geliyor” ifadelerine yer verildi.
Karol Nawrocki, yeni verginin akaryakıt fiyatlarını düşürmediğini, öncelikli amacının bütçeye para sağlamak olduğunu vurguladı. Devlet finanslarını düzeltme girişiminin vatandaşlara çıkarlarını koruma kisvesi altında sunulmasını kabul edemeyeceğini belirten cumhurbaşkanı, hükümetin propagandayla akaryakıt fiyatlarını düşürdüğünü ve şimdi bunun faturasını Polonya halkına kesmeye karar verdiğini kaydetti. Nawrocki, kimsenin kârını değil; rekabet kurallarını, Polonyalı tüketicileri ile küçük ve orta ölçekli işletmeleri savunduğunu ifade etti.
Tusk ve Domański’den Sert Tepki
Nawrocki’nin adımına 25 Temmuz Cumartesi günü öğleden önce Başbakan Donald Tusk tepki gösterdi. Tusk, X platformunda yaptığı paylaşımda, “Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’nin şoke edici kararı. Akaryakıt şirketlerinin devasa kârlarının vergilendirilmesini ve istasyonlarımızda daha ucuz akaryakıt finanse edilmesini (CPN programı) sağlayan yasayı bloke etti. Akaryakıt pompalarında bunu unutmayın” dedi.
Adımı eleştiren bir diğer isim ise Maliye ve Ekonomi Bakanı Andrzej Domański oldu. Cuma günü yaptığı açıklamada Domański, yasanın Anayasa Mahkemesi’ne gönderilmesinin devlet bütçesi için öngörülen ve yüksek akaryakıt fiyatlarına karşı koruma paketine gidecek olan 4 milyar zlotiyi bloke ettiğini vurguladı.
Maliye Bakanı, Cumhurbaşkanı Nawrocki’nin Polonya halkının yanında yer almak yerine mevcut piyasa koşullarında büyük kârlar elde eden akaryakıt şirketlerinin yanında durduğunu belirtti. Domański, bizzat kendi işleyişini daha önce felç ettiği Anayasa Mahkemesi’ne yasayı göndererek kamu finansmanına bir darbe daha vurduğunu ekledi.
Yasanın İçeriği ve Kapsamı
Yasaya göre vergi oranı yüzde 60 olarak belirlenirken, matrahı ise referans marjı uygulanarak elde edilecek geliri aşan tutar oluşturacak. Referans yılı olarak 1 Mart 2026’dan önce sona eren hesap dönemi alınacak. Referans marjı, 2025 yılındaki sıvı yakıt satış ortalama marjının yüzde 20 artırılmış hali olacak.
Gerekçeye göre elde edilecek gelirler, mart sonunda yürürlüğe giren “Daha Düşük Akaryakıt Fiyatları” (CPN) koruma paketi kapsamında akaryakıt KDV oranının yüzde 8’e düşürülmesi ve ÖTV’nin asgari AB seviyelerine indirilmesi nedeniyle oluşan bütçe geliri kaybını kısmen telafi edecek. Yasa, sıvı yakıt üretici ve satıcılarının toplam 4 milyar zlotilik olağanüstü kâr vergisi ödemesini öngörüyor; bunun 3,8 milyar zlotisi bu yıl, kalanı ise 2027’de tahsil edilecek.
Sıvı yakıt üretimi, ithalatı veya Birlik içi edinim yoluyla dış ticaret faaliyetlerinde bulunan Polonya’daki işletmeler vergi mükellefi olacak. Proje; büyük konsorsiyumların yanı sıra mikro, küçük ve orta ölçekli işletmeleri de kapsıyor ve toplamda 20 ila 30 kuruluşu ilgilendiriyor.
Senato’da sunulan önergeler uyarınca ödenecek azami vergi limiti, gerçek veya tüzel kişilerin gelir vergisi amaçlı tespit edilen gelirleri ya da şahıs şirketlerinde bilanço kârı ile sınırlandırıldı.
Kaynak : Gazeta