Moskova Yakınlarında Eğitim Uçağı Düştü: Pilot Kurtuldu

Perşembe öğle saatlerinde Moskova’nın batısındaki Zvenigorod bölgesinde demiryolu yakınlarında bir uçak düştü. Rusya Savunma Bakanlığı kazayı resmi olarak doğrulayarak olayın bir eğitim uçuşu sırasında meydana geldiğini ve pilotun yara almadığını bildirdi. Resmi açıklamada uçak tipi belirtilmezken, uzmanlar ve basın organları düşen aracın Su-57 olduğunu ifade ediyor. Kazayla ilgili soruşturma başlatılırken, olay yerine dair çeşitli iddialar ve incelemeler de gündeme geldi.

Uçanın düşüşü perşembe öğle saatleri civarında Moskova’nın batısındaki Zvenigorod bölgesinde gerçekleşti. Demiryolu yakınlarına düşen enkazın alev aldığına dair fotoğraflar hızla internette yayılırken, bazı karelerde pilotun başarıyla fırlatma koltuğunu (katapult) kullandığını gösteren bir paraşüt de yer aldı.

Rusya Savunma Bakanlığı kazayı resmi olarak doğruladı. Bunun bir eğitim uçuşu sırasında gerçekleşen kaza olduğu güvencesi verilirken, uçuş kuralları veya hazırlıklarındaki ihlallerle ilgili soruşturma başlatıldı. Pilotun yaralanmadığı belirtilirken, resmi açıklamada uçak tipine yer verilmedi. Ancak birçok Rus yorumcu ve “Kommersant” gazetesi kesin bir dille Su-57 modelinden bahsetmektedir.

Eğitim-Muharebe Uçağı İddiası ve Test Süreçleri

İlginç bir şekilde, bakanlık açıklamasında düşen aracın “eğitim-muharebe” uçağı olduğu belirtildi. Bu ifade Rusya’da genellikle hem eğitim hem de muharebe faaliyetlerinde kullanılabilen, “UB” harfleriyle işaretlenen çift kişilik muharebe uçağı varyantları için ayrılmaktadır. Standart Su-57 tek kişiliktir ve “UB” varyantına sahip değildir. Mayıs ayında ilk kez çift kişilik bir örneğin resmi olmayan fotoğrafları ortaya çıkmış, bu aracın “eğitim-muharebe” niteliğinde olduğu varsayılmıştı. O dönemde makinenin test uçuşları öncesinde son yer testleri aşamasında olduğu belirtiliyordu. Dolayısıyla düşen aracın bu örnek olma ihtimali göz ardı edilemez. Kazanın olduğu yerin yaklaşık 80 kilometre doğusunda, Moskova’nın diğer tarafında, adını aldığı şehir ve havalimanından ötürü Zhukovskiy olarak bilinen Gromov Uçuş Araştırma Enstitüsü yer almaktadır. Bütün yeni Rus uçakları düzenli uçuşlara onay almadan önce burada kapsamlı testlerden geçmektedir.

Kazanın nedenine dair çeşitli söylentiler de ortaya çıktı. Tanınmış Rus askeri yorumcularından “Romanow”, Telegram üzerinden yaptığı açıklamada, kaza nedeniyle yerel uçaksavar savunma birimi BARS’ın “incelenmesi” gerektiğini öne sürdü. Rezervistlerden oluşan ve temel görevi hafif silahlarla Ukrayna dronlarıyla mücadele etmek olan bu birimin envanterinde, bazen birkaç kilometre menzile sahip MANPADS omuzdan ateşlenen uçaksavar füzeleri de bulunabiliyor. Bununla birlikte, dost ateşiyle düşürme olayının gerçekleştiğini gösteren herhangi bir kayıt veya başka bir kanıt bulunmuyor.

Rusya’da Beşinci Nesil Uçak Üretimindeki Zorluklar

Su-57, Rusya’nın beşinci nesil olarak sınıflandırılan tek uçağı konumunda; tıpkı Amerikan F-22 ve F-35’leri ile Çin J-20’leri gibi. Uzman çevrelerinde ise Su-57’nin elektronik donanım veya stealth (görünmezlik) teknolojisindeki bazı eksiklikler nedeniyle gerçekten bu gruba girip girmediği uzun süredir hararetli bir şekilde tartışılıyor. Ancak Rusların temel sorunu, özellikle Ukrayna’nın işgalinden sonra bu uçakları gerçekten seri olarak üretecek maddi güce sahip olmamalarıdır. 2019 yılında 2027 yılına kadar 76 adet seri üretim Su-57 teslim edilmesine yönelik resmi bir anlaşma imzalanmıştı. Bu rakam, örneğin ABD’nin yıllık F-35 üretiminden daha düşüktür.

Savaş ve yaptırımlar, batılı elektronik bileşenlere erişimin zorlaşması nedeniyle zaten zayıf olan bu üretim sürecini daha da sekteye uğrattı. Bugüne kadar inşa edilen ve teslim edilen seri üretim Su-57’lerin tam sayısı kesin değildir. Muhtemelen günümüze kadar yaklaşık 30-40 adet üretildi. Ek olarak daha önce 10 prototip inşa edilmişti. Muharebe görevlerini yerine getirmeye tam olarak elverişli ve yetenekli Su-57 sayısının en fazla 30 olduğu tahmin ediliyor.

En yeni savaş uçakları Ukrayna ile olan savaşta rutin olarak kullanılmamaktadır. Rus havacılık birlikleri genellikle, yeterince iyi olan ve kaybedilmeleri durumunda göze alınabilecek riskin çok daha değerli olan Su-57’lere kıyasla daha kabul edilebilir olduğu eski Su-35 ve MiG-35 uçaklarını kullanmaktadır. Bununla birlikte bu uçaklar, Rusya’nın iç kesimlerinde Ukrayna dronları ve seyir füzeleriyle mücadele görevlerinde kullanılmaktadır. Tesadüfen, bir hedefi düşürmek için alçak uçuş yaptıklarında kayıtlarda yer almaktadırlar.

Kaynak : Gazeta