1952 Doğumlu Emekli ve Rentierler İçin Bakım Ödeneği Süreci Netleşti
Polonya Sosyal Sigortalar Kurumu (ZUS), 2027 yılında 75 yaşını dolduracak olan 1952 doğumlu emekli ve maluliyet aylığı alan vatandaşlara bakım ödeneği ödemeye başlayacak. Söz konusu ödenek, yaş...
Polonya Sosyal Sigortalar Kurumu (ZUS), 2027 yılında 75 yaşını dolduracak olan 1952 doğumlu emekli ve maluliyet aylığı alan vatandaşlara bakım ödeneği ödemeye başlayacak. Söz konusu ödenek, yaş şartının sağlanması durumunda herhangi bir sağlık raporu ibraz etmeye gerek kalmaksızın ve başvuru yapılmasına gerek duyulmaksızın otomatik olarak bağlanacak. Güncel olarak 366,68 PLN tutarında olan ödenek, yıllık endeks oranlarına göre artış gösterecek ve temel aylıklarla birlikte ödenecek.
75 Yaş Sınırı ve Otomatik Ödeme
Önümüzdeki aylarda ZUS, bir sonraki yaş grubu için emekli ve maluliyet aylığı ek ödemelerinin ödemelerine başlayacak. Bu hak, tamamen yaş kriterine dayanmakta olup yaşlının sağlık durumu bu süreçte herhangi bir önem taşımamaktadır.
1952 yılında doğan ve emekli ya da maluliyet aylığı alan kişiler, 2027 yılında bakım ödeneği almaya hak kazanacak yaş sınırına ulaşacaklardır. Bu ödenek türünde sağlık durumuyla ilgili ek bir prosedürden geçilmesi gerekmemektedir. 75 yaşın tamamlanmasının ardından ödenek re’sen (kurum tarafından kendiliğinden) bağlanmakta ve temel aylıkla birlikte hak sahibine ulaştırılmaktadır.
Bakım Ödeneğinin Tutarı ve Ödeme Koşulları
1 Mart 2026 tarihinden itibaren bakım ödeneği aylık 366,68 PLN olarak uygulanmaktadır. Ancak bu tutar sonraki yıllar için sabit bir miktar olarak değerlendirilmemelidir. Ödenek valorizasyona (enflasyon ve maaş artış endeksine) tabi olduğundan, miktarı her yıl yapılan emekli ve maluliyet aylığı artışlarıyla birlikte değişmektedir.
2027 yılında bu hakka kavuşacak olan 1952 doğumlu yaşlılar, ödemenin tahsis edildiği tarihte geçerli olan tutarı alacaklardır. Bu oran, o dönemde 366,68 PLN’den daha yüksek olabilecektir. Ödenek, temel aylık ile aynı tarihte, emekli veya maluliyet aylığı ile birlikte ödenmektedir.
Başvuru Zorunluluğunun Bulunmaması
75 yaşını dolduran kişiler için prosedür oldukça basitleştirilmiştir. Yaşlının emekli veya maluliyet aylığı alma hakkı bulunuyorsa, bakım ödeneğinin otomatik olarak tahsis edilmesi gerekmektedir.
Uygulamada bu durum, bireylerin yalnızca bu ödenek için başvuru yapmak üzere ZUS’a gitme zorunluluğunun bulunmadığı anlamına gelmektedir. Sigorta mercii, ilgili kişinin yaş şartını sağlayıp sağlamadığını kendisi kontrol etmekte ve hak sahipliğini belirlemektedir. Bu husus, başvuru sahibinin bizzat evrak sunmasını zorunlu kılan diğer birçok destek biçiminden farklılık göstermektedir.
Sağlık Durumunun Kanıtlanması Gerekmiyor
75 yaşını tamamlamış olan yaşlılar açısından, sağlık durumlarının bakım gerektirdiğine dair herhangi bir kanıt sunma zorunluluğu bulunmamaktadır. Yaş gerekçesiyle ödenek alma imkânı, kişinin bağımsız olup olmasından veya yakınlarının desteğinden yararlanıp yararlanmamasından bağımsızdır. Bu nedenle 75 yaşındaki bir birey, aktif bir yaşam sürse, ev işlerini tek başına yürütse ve herhangi bir engellilik raporuna sahip olmasa dahi bu ödeneği alabilmektedir.
Ödeneğe hak kazanmanın ikinci bir yolu ise 75 yaşından önce başvurmaktır; ancak bu durumda farklı kurallar geçerlidir. Aynı anda hem tamamen çalışamazlık hem de bağımsız yaşam yetersizliği durumlarının tespit edilmesi zorunludur. Yalnızca hastalık, engellilik veya başkalarının yardımına ihtiyaç duyma durumları otomatik olarak ödenek hakkı sağlamamaktadır. Bu tür durumlarda, yetkili sigorta mercii tarafından yürütülen prosedür kapsamında uygun bir sağlık kurulu raporu gereklidir.
Ödeme Zamanı ve Gelir Kriteri
1952 doğumlu kişiler 2027 yılı içerisinde farklı tarihlerde 75 yaşını dolduracaklardır. Ödeneğe hak kazanma durumu yaşın tamamlanmasına bağlandığından, ödemenin başlama zamanı doğum tarihine ve temel aylığın ödeme tarihine bağlıdır. Dolayısıyla bu gruptaki tüm yaşlıların ilk ödemeyi tam olarak aynı ayda alacağı söylenemez. Ödemenin tutarı ise 2027 yılında yapılacak bir sonraki valorizasyon sonrasında geçerli olan orana bağlı olacaktır.
Bakım ödeneğinde herhangi bir gelir sınırı geçerli değildir. Emekli veya maluliyet aylığının tutarı, 75 yaşını geçmiş bir kişinin bu ödeneği alıp alamayacağını belirlemez. Düşük aylık alan bir yaşlı ile çok daha yüksek aylık alan bir kişi, gerekli şartları sağlamaları durumunda aynı koşullarda ödenek hakkına sahip olabilir.
Kurumlar Arası Farklılıklar ve Zasiłek Pielęgnacyjny Kavramı
Ödenek genellikle ZUS ile ilişkilendirilse de, ödemeyi yapan tek kurum bu değildir. Tarımsal sosyal güvenlik sistemi kapsamındaki kişiler için yetkili kurum KRUS olabilmektedir. 75 yaşın tamamlanmasının ardından ödeneğin bağlanmasına ilişkin kural bu sistemde de geçerlidir; bu nedenle hak sahipliği kontrol edilirken öncelikle ilgili kişiye emekli veya maluliyet aylığını hangi sigorta merciinin ödediği tespit edilmelidir.
Benzer isimler kafa karışıklığına yol açabilmektedir. Bakım ödeneği (*dodatek pielęgnacyjny*) ile bakım yardımı (*zasiłek pielęgnacyjny*) iki ayrı ödemedir. Ödenek, emekli veya maluliyet aylığı ile bağlantılı olup ZUS veya KRUS gibi ilgili sigorta mercii tarafından ödenir. Yardım ise aile yardımları sistemine dâhil olup belediye veya şehir organları tarafından yürütülür. Bu ödemelerin tahsis şartları da birbirinden farklıdır ve bunların birleştirilerek aynı anda alınabilecek iki bağımsız ödenek olarak değerlendirilmesi mümkün değildir.
1952 Doğumlu Yaşlıların Yapması Gerekenler
1952 doğumlu olan, emekli veya maluliyet aylığı alan ve 2027 yılında 75 yaşına giren bir kişi, yaş gerekçeli bakım ödeneği için özel bir başvuru yapmak zorunda değildir. Bununla birlikte, ilgili yaşa ulaşıldıktan sonra ödeneğin aylık ödemelere yansıtılıp yansıtılmadığının kontrol edilmesinde fayda bulunmaktadır. Tereddüt yaşanması durumunda yetkili sigorta mercii ile iletişime geçilerek durumun netleştirilmesi mümkündür.
1952 doğumlu bireyler açısından 2027 yılı, kötü sağlık durumunu kanıtlama zorunluluğu olmaksızın ve yalnızca 75 yaşın doldurulması sebebiyle başvuru yapma gerekliliği bulunmaksızın, yeni bir aylık ödemeye hak kazanılan dönemi ifade etmektedir.
Kaynak : GazetaPrawna